Malaysia không chỉ hấp dẫn du khách bởi những thành phố hiện đại, bãi biển nhiệt đới hay nền ẩm thực đa dạng mà còn bởi đời sống văn hóa đầy màu sắc. Mỗi mùa lễ hội, đường phố, làng bản và những cộng đồng địa phương lại khoác lên mình một diện mạo khác. Nếu bạn muốn hiểu hơn về con người nơi đây, hãy thử sắp xếp hành trình trùng với một mùa lễ hội Malaysia. Cùng Du Lịch Việt Nam khám phá ngay những lễ hội đặc sắc mà bạn có thể bắt gặp trong hành trình đến đất nước này.
Hari Merdeka – Ngày Quốc khánh của Malaysia
Hari Merdeka là ngày lễ lớn quan trọng nhất của Malaysia, là dịp thể hiện tinh thần dân tộc rõ nét. Hari Merdeka diễn ra vào ngày 31/8 hằng năm, đánh dấu ngày Malaya giành độc lập khỏi Anh vào năm 1957. Vào thời điểm này, quốc kỳ Jalur Gemilang xuất hiện khắp đường phố, tòa nhà và khu dân cư, khiến nhiều thành phố của Malaysia trở nên rực rỡ với hai màu đỏ, trắng cùng xanh lam và vàng.
Không khí sôi động nhất thường tập trung tại Kuala Lumpur, nơi diễn ra nhiều chương trình kỷ niệm, biểu diễn nghệ thuật và diễu hành. Quảng trường Dataran Merdeka là một trong những địa điểm thường được nhắc đến khi nói về không khí Hari Merdeka. Bên cạnh các chương trình chính thức, nhiều khu vực còn tổ chức hoạt động cộng đồng, biểu diễn âm nhạc và các chương trình dành cho gia đình. Nếu có mặt tại Malaysia vào cuối tháng 8, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những lá cờ nhỏ được cắm trên ô tô, cửa hàng hay trước nhà, tạo nên một bầu không khí rất đặc biệt.
Với du khách, Hari Merdeka là dịp thú vị để cảm nhận lễ hội Malaysia từ một góc nhìn khác. Thay vì chỉ khám phá những điểm tham quan nổi tiếng, bạn có thể hòa vào không khí đường phố, tìm hiểu câu chuyện về ngày độc lập và quan sát cách người dân thể hiện niềm tự hào về đất nước. Đây cũng là thời điểm thích hợp để kết hợp tham quan các công trình lịch sử tại Kuala Lumpur với những hoạt động kỷ niệm diễn ra trong thành phố.
Lễ hội Malaysia Gawai Dayak – Tết mùa màng của cộng đồng Dayak
Mỗi khi tháng 6 đến, Sarawak lại bước vào không khí rộn ràng của Gawai Dayak, một trong những lễ hội Malaysia mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa. Đây là dịp cộng đồng Dayak, bao gồm những nhóm như Iban, Bidayuh và một số cộng đồng bản địa khác, cùng chào mừng mùa thu hoạch và bày tỏ lòng biết ơn đối với những gì thiên nhiên đã mang lại. Lễ hội chính diễn ra vào ngày 1/6 hằng năm, nhưng không khí chuẩn bị thường bắt đầu từ trước đó, khi các gia đình dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị món ăn truyền thống và sắp xếp những buổi gặp gỡ cộng đồng.
Điều thú vị nhất của Gawai Dayak có lẽ nằm ở không gian tổ chức. Nếu có dịp đến một longhouse – nhà dài truyền thống vào thời điểm này, bạn sẽ bắt gặp cảnh nhiều gia đình cùng tụ họp, thưởng thức món ăn, trò chuyện và tham gia các hoạt động văn hóa. Những bộ trang phục truyền thống được mặc trong dịp đặc biệt, tiếng nhạc và điệu múa Ngajat làm không khí thêm náo nhiệt. Một số cộng đồng còn chuẩn bị tuak, loại rượu gạo truyền thống thường xuất hiện trong các dịp lễ quan trọng.
Với du khách, Gawai Dayak không đơn thuần là một sự kiện để xem biểu diễn. Đây là cơ hội để bước gần hơn vào đời sống của cộng đồng Dayak, tìm hiểu cách họ gìn giữ phong tục và cảm nhận tinh thần gắn kết được thể hiện rất rõ trong những ngày lễ. Nếu có ý định trải nghiệm, bạn nên tìm hiểu trước chương trình tại địa phương và tuân thủ hướng dẫn của cộng đồng khi tham gia các nghi thức truyền thống.
Thời gian: ngày 1/6 hằng năm, các hoạt động có thể diễn ra từ cuối tháng 5.
Địa điểm: Sarawak, đặc biệt tại các khu vực có cộng đồng Dayak.
Lễ hội Kaamatan – Lễ hội Malaysia tôn vinh nông nghiệp ở Sabah
Nếu Gawai Dayak là lễ hội Malaysia nổi bật của Sarawak thì tại Sabah, Kaamatan lại là lễ hội mùa màng được cộng đồng Kadazan-Dusun mong chờ mỗi năm. Lễ hội diễn ra trong suốt tháng 5 và cao điểm vào ngày 30–31/5, khi nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và cộng đồng được tổ chức. Kaamatan gắn với mùa thu hoạch lúa, vì vậy hình ảnh cây lúa, những món ăn truyền thống và lời cảm tạ dành cho nguồn sống từ đất đai xuất hiện xuyên suốt lễ hội.
Một trong những hình ảnh dễ nhớ nhất khi nhắc đến Kaamatan là điệu múa Sumazau. Những vũ công dang rộng cánh tay, chuyển động nhẹ nhàng theo tiếng nhạc truyền thống, tạo nên một màn trình diễn vừa duyên dáng vừa giàu bản sắc. Bên cạnh đó còn có các hoạt động giới thiệu trang phục, âm nhạc, trò chơi truyền thống và những món ăn địa phương. Tại một số chương trình lớn, du khách cũng có thể bắt gặp Unduk Ngadau, hoạt động gắn với văn hóa và cộng đồng Kadazan-Dusun được tổ chức trong mùa Kaamatan.
Không khí của Kaamatan vì thế rất khác một lễ hội Malaysia chỉ tập trung vào sân khấu biểu diễn. Đây là thời điểm người dân Sabah cùng gặp gỡ, chia sẻ niềm vui sau mùa vụ và giới thiệu văn hóa của mình với những người bên ngoài cộng đồng. Với du khách, việc tham gia các hoạt động công cộng, thưởng thức ẩm thực địa phương và xem những màn múa truyền thống sẽ mang đến một góc nhìn gần gũi hơn về Sabah, vượt ra ngoài những hình ảnh quen thuộc của biển đảo và núi rừng.
Thời gian: trong tháng 5, cao điểm vào ngày 30–31/5 hằng năm.
Địa điểm: Sabah, đặc biệt tại các khu vực có cộng đồng Kadazan-Dusun.
Lễ hội Pesta Kaul – Lễ hội Malaysia truyền thống của người Melanau
Pesta Kaul là một trong những lễ hội đáng tìm hiểu nếu bạn muốn khám phá những lớp văn hóa sâu hơn của Sarawak. Lễ hội gắn với cộng đồng Melanau, đặc biệt tại Mukah, một khu vực nằm bên bờ biển và có đời sống cộng đồng chịu ảnh hưởng rõ nét từ sông nước. Pesta Kaul thường được tổ chức vào khoảng tháng 4, với thời gian cụ thể thay đổi theo từng năm.
Các nghi thức của Kaul gắn với mong muốn cầu bình an, mùa màng thuận lợi và cuộc sống sung túc cho cộng đồng. Một trong những hình ảnh đặc trưng của lễ hội là tủi, một loại mâm lễ được trang trí và sử dụng trong các nghi thức truyền thống. Tại Mukah, những hoạt động bên sông và ven biển tạo nên khung cảnh rất khác so với các lễ hội diễn ra ở đô thị. Bên cạnh phần nghi lễ, du khách còn có thể tìm thấy những màn trình diễn văn hóa, trò chơi truyền thống và hoạt động cộng đồng.
Thời gian: thường vào khoảng tháng 4, lịch cụ thể thay đổi theo từng năm.
Địa điểm: Mukah, Sarawak.
Rainforest World Music Festival – Lễ hội Malaysia giữa rừng nhiệt đới Sarawak
Nếu bạn yêu âm nhạc và muốn tìm một lễ hội Malaysia có không khí khác biệt, Rainforest World Music Festival là cái tên rất đáng chú ý trong danh sách lễ hội ở Malaysia. Sự kiện thường được tổ chức vào khoảng tháng 6–7 tại Sarawak Cultural Village, gần Kuching, giữa khung cảnh xanh mát của vùng rừng nhiệt đới. Thay vì diễn ra trong một sân vận động hay quảng trường lớn, lễ hội đưa âm nhạc đến gần thiên nhiên, tạo nên một không gian vừa sôi động vừa phóng khoáng.
Điểm hấp dẫn của lễ hội nằm ở sự kết hợp giữa âm nhạc bản địa và những dòng nhạc đến từ nhiều nơi trên thế giới. Ban ngày, du khách có thể tham gia các workshop tìm hiểu nhạc cụ, nhịp điệu và nghệ thuật biểu diễn truyền thống. Khi màn đêm buông xuống, những sân khấu giữa không gian xanh bắt đầu trở nên náo nhiệt với các màn trình diễn của nghệ sĩ địa phương và quốc tế. Đây cũng là dịp để du khách tiếp cận gần hơn với âm nhạc và văn hóa của các cộng đồng bản địa Sarawak, thay vì chỉ thưởng thức một chương trình biểu diễn đơn thuần.
Một điều làm Rainforest World Music Festival đặc biệt là cảm giác đi dự một lễ hội nhưng vẫn đang ở giữa thiên nhiên. Tiếng nhạc, tiếng người và khung cảnh rừng nhiệt đới hòa vào nhau tạo nên trải nghiệm rất khác so với những festival âm nhạc thông thường. Nếu kết hợp chuyến đi với Kuching, bạn có thể dành thời gian khám phá thành phố, tìm hiểu văn hóa các cộng đồng Sarawak rồi dành một ngày cho lễ hội Malaysia để chuyến đi có thêm một màu sắc mới.
Thời gian: thường vào khoảng tháng 6–7, lịch thay đổi theo từng năm.
Địa điểm: Sarawak Cultural Village, gần Kuching, Sarawak.
George Town Festival – Lễ hội Malaysia trên con phố di sản
George Town Festival mang màu sắc nghệ thuật đương đại nhưng vẫn có mối liên hệ rất rõ với văn hóa địa phương. Lễ hội Malaysia này được tổ chức tại George Town, Penang, thường vào khoảng mùa hè, với các chương trình nghệ thuật diễn ra trong nhiều không gian khác nhau của thành phố. Đây cũng là điều khiến lễ hội trở nên thú vị: những con phố, tòa nhà cổ và không gian di sản không chỉ là nơi tham quan mà còn trở thành một phần của sân khấu.
Trong thời gian diễn ra lễ hội, du khách có thể bắt gặp các chương trình sân khấu, âm nhạc, nghệ thuật thị giác, múa và những hoạt động biểu diễn được tổ chức tại nhiều địa điểm trong thành phố. Một số chương trình tận dụng chính kiến trúc và không gian đặc trưng của George Town, tạo nên sự kết hợp thú vị giữa nghệ thuật hiện đại và những lớp di sản lâu đời. Vì vậy, bạn có thể vừa khám phá khu phố cổ, vừa tình cờ bắt gặp một màn biểu diễn ngay trên hành trình của mình.
Thời gian: thường diễn ra vào mùa hè, lịch cụ thể thay đổi theo từng năm.
Địa điểm: George Town, Penang.
Kinh nghiệm khám phá lễ hội Malaysia
- Kiểm tra lịch trước chuyến đi do ngày tổ chức và chương trình có thể thay đổi theo từng năm.
- Chọn trang phục phù hợp, nhất là khi ghé không gian tôn giáo hoặc cộng đồng truyền thống.
- Tìm hiểu kỹ địa điểm trước khi đến có cho phép chụp ảnh hay không, đặc biệt với chân dung và các nghi lễ riêng.
- Tôn trọng phong tục địa phương, không tự ý chạm vào lễ vật, đồ dùng nghi lễ hoặc bước vào khu vực giới hạn.
- Đặt phòng khách sạn, homestay sớm do các lễ hội lớn có thể khiến lượng khách tăng đáng kể.
Những lễ hội Malaysia không chỉ mang đến những màn trình diễn sôi động mà còn mở ra cơ hội để bạn hiểu hơn về sự đa dạng văn hóa của đất nước này. Hy vọng với danh sách những lễ hội thú vị phía trên, bạn sẽ có thêm 1 chuyến đi may mắn và giàu trải nghiệm.
Phạm Ngọc Huyền
